NTV

AİHM'den bireysel başvuruya şartlı onay

Dünya

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bireysel hak ve özgürlük ihlalleri konusunda Anayasa Mahkemesi'ni ilke olarak "iç hukuk yolu" olarak kabul ettiğini açıkladı. Ancak AİHM, Anayasa Mahkemesi'nin "etkin iç hukuk yolu" olup olmadığına gelecek aylarda alacağı ikinci bir kararla ilan edecek.

AİHM tarafından bugün yapılan açıklamada, Anayasa Mahkemesi'nin iç hukuk yolu olarak kabul edilmesi için gerekli yargı sisteminin oluşturulduğu bildirildi.

AİHM, bireysel başvuru hakkı için oluşturulan yargı sisteminin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi sistemiyle uyumlu olduğunu belirterek, Hasan Uzun adlı Türk vatandaşının Ocak 2013'te mahkemeye ulaşan dava başvurusunu "iç hukuk yollarını tüketmediği" gerekçesiyle reddetti.

Strasbourg Mahkemesi'nin bu kararıyla Türkiye'deki bireysel hak ve özgürlük ihlalleriyle ilgili şikayetleri AİHM gündemine taşımadan önce Anayasa Mahkemesi'ne başvurmak şart hale gelmiş oldu.

Ancak AİHM, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru sistemini henüz "etkin iç hukuk yolu" olarak görmediğini de belirtti. Mahkeme, 2'ye karşı 5 oyla aldığı kararda, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvurunun "etkin iç hukuk yolu" olup olmadığını kanıtlama konusundaki yükümlülüğün "Türk hükümeti ve Anayasa Mahkemesi'ne ait olduğunu" hatırlattı.

AİHM'nin Anayasa Mahkemesi'ni bireysel başvurular için etkin iç hukuk yolu olarak nitelemesi için Anayasa Mahkemesi tarafından alınacak kararların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadıyla uyumlu olması gerekiyor.

Anayasa Mahkemesi'nin alacağı kararların AİHM içtihadıyla uyumlu olmaması halinde AİHM'nin, "Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruya gerek yok" şeklinde karar alma riski bulunuyor.

NTV'nin edindiği bilgiye göre Anayasa Mahkemesi'ne başvuruların başladığı Eylül 2012'den bu yana Türkiye'den AİHM'ye yapılan başvurular yüzde 43 oranında azaldı.