NTV

MB: Bütçeyi bozacak paket, faizi yükseltir

Ekonomi

MB Başkanı Yılmaz, genişleyici mali politikalardan çok güven artırıcı önlemlere ağırlık verilmesi gerektiğini belirterek, “Genişleyici bütçe politikası ile ekonomiyi canlandırma olanağı sınırlı. Artan bütçe açıkları faizi yükseltir” dedi.

Hükümetten beklenen önlem paketine ilişkin bir değerlendirme de Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz’dan geldi.

İSO Meclis Toplantısı’nda konuşan Yılmaz, Türkiye’de genişletici bütçe politikalarının ekonomiyi canlandırmaya etkisinin sınırlı olacağını belirterek, “Kamu harcamalarını artırarak, bütçe açığını yükseltirseniz, risk primi ve reel faiz yükselir. Mali harcamaya yol açacak net harcama artışı görece küçük olmalı, belirli sektörlere kaynak aktarılmasından ziyade üretimin artırılmasını hedeflenmeli” dedi.

Türkiye’de bankacılık sistemine ilişkin destek paketinin 2001’de uygulamaya konduğunu kaydeden Yılmaz, “Bankacılık sistemini krizin bedelini ağır ödedi. Türkiye’de bankacılık sektörüne yönelik mali yük getirecek pakete ihtiyaç yoktur. Merkez Bankası finansal piyasalardaki güveni artıracak likidite önlemlerini aldı, gerektiği takdirde almaya da devam edecek” dedi.

Türkiye’de reel faizlerin göreceli olarak yüksek olduğuna ve vadeler kısalığına dikkat çeken Yılmaz sözlerini şöyle sürdürdü: “Türkiye’deki risk priminin ve dolayısıyla reel faizlerin düşüş eğilimi göstermesi mali disiplinden ödün verilmemiş olmasıdır. Eğer Türkiye’de vadelerin uzamasını ve reel faizlerin düşmesini istiyorsak fiyat istikrarı ve mali disiplinden ödün verilmemesi gerekiyor.

ARTAN BÜTÇE AÇIKLARI FAİZİ YÜKSELTİR
Diğer gelişen ülkelerin paraları gibi TL de rezerv para değil. Eğer kamu harcamalarını artırarak bütçe açığını yükseltirseniz, bu faizlerin yükselmesine neden olur. Her ülke resesyondan kaçınmak için paketin toplumsal getiri maliyetini çok iyi hesaplamalı. Paraları rezerv para olmadığı için Türkiye gibi ülkelerin genişleyici mali politika alanları dardır, sınırlıdır. Bugün ABD’de ya da AB’de bütçe açıkları artırılabilir. O ülkelerde faizler sıfır hatta eksi bile olabiliyor. O ülkeler bütçe açıklarını ucuz bir şekilde finanse edebiliyor. Bütçe açığı faizin artmasına neden olmuyor. Türkiye gibi ülkelerde artan bütçe açıkları yüksek olan risk priminin ve reel faizlerin daha da artmasına ve kredi olanaklarının daralmasına yol açar. Türkiye’nin genişleyici bütçe politikası ile ekonomiyi canlandırma olanağı sınırlı.

GÜVEN ARTIRICI ÖNLEMLERE AĞIRLIK VERİLMELİ
Türkiye’de genişleyici mali politikalardan ziyade güveni artırıcı önlemlere ağırlık verilmesi gereklidir. Genişlemeci bir maliye politikası uygulanırsa hükümetin borçlanma ihtiyacı artacak ve bankalar buraya kredi vermeye devam edecek. Dolayısıyla sanayici ve işadamlarının borç alabileceğiniz fonlar daha da azalacak.

ÜRETİMİN ARTIRILMASI HEDEFLENMELİ
Ekonominin daraldığı dönemlerde bütçenin genel dengeleri bozmayacak şekilde gevşetilmesi mümkündür. 2009 bütçe hedefleri bu çerçevede değerlendirilmeli. Mali gevşemeye yol açan net harcama artışının göreceli küçük olması ve bunun belli sektörlere kaynak aktarılmasından ziyade üretimin artırılmasını hedeflemeli. Alınan önlem kredi mekanizmasında aksaklık varsa bunun giderilmesine yönelik olmalı. Her paket önerisinin toplumsal maliyet analizi iyi yapılmalı. Orta ve uzun vadeli toplumsal çıkarlar gözetilmeli.”