6 Şubat depremlerinin kırdığı faylarda inceleme başlıyor | Sahada ve laboratuvarda stres yığılımı araştırması

Hacettepe, İskenderun Teknik, Eskişehir Osmangazi ve Tayvan üniversiteleri ile İtalya Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü’nden bilim insanları, 6 Şubat’taki depremlerde kırılan faylarda yeni bir araştırmaya başlıyor. Bilim insanları, iki büyük depremle kırılan faylarda, stres yığılımı olup olmadığını inceleyecek. Uzmanlar ayrıca, jeotermal ve gaz potansiyellerini de araştıracak.

6 Şubat depremlerinin kırdığı faylarda inceleme başlıyor | Sahada ve laboratuvarda stres yığılımı araştırması

Kahramanmaraş merkezli depremlerde kırılan faylarda yeni bir araştırma başlıyor.

4 üniversite ve 1 enstitü iş birliğinde Kahramanmaraş merkezli depremlerde kırılmaların yaşandığı fay civarlarında jeotermal ve gaz potansiyellerini araştırmak üzere çalışma başlatıldı.

Devlet Su İşleri ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’ndan uzmanların da katıldığı araştırma, TÜBİTAK kapsamında destek aldı.

“Antakya Fayı ile Doğu Anadolu ve Ölü Deniz Fay Zonlarındaki Aktif Fay Segmentleri Boyunca Çıkan Derin Kökenli Akışkanların Çok Disiplinli Yaklaşımlarla Aktivitesi Açısından İzlenmesi ve Hatay'ın Erzin, Kırıkhan, Reyhanlı İlçeleri Civarındaki Jeotermal Potansiyelin Araştırılması” projesi 2,5 yıl sürecek.

Çalışmayla 6 Şubat 2023’teki depremlerde kırılan faylar ile çevresindeki stres yığılımı ve yerin derinlerinden gelen gaz faaliyetleri olup olmadığı belirlenecek.

Hacettepe Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği'nden proje yürütücüsü Prof. Dr. Galip Yüce, projenin fay zonlarındaki aktif segmentler boyunca yer altı sularının izlenmesi ve Erzin, Kırıkhan, Reyhan ve Hatay civarındaki jeotermal ve gaz potansiyellerinin soygaz ve duraylı izotop jeokimyasıyla kökenlerinin araştırılmasını ifade ettiğini söyledi.

YENİ KIRILMALAR KONUSUNDA FİKİR VERECEK

Bilim insanlarının son dönemde, Savrun Fayı’nda, Bingöl Karlıova ve Ergenek segmentleri üzerinde ve İskenderun Düziçi fay segmentinde yeni kırılmalar konusunda endişeli olduğunu söyleyen Yüce, “Biz de bundan hareketle, bu tür segmentler üzerinde soygaz izotopları ile analiz yapıyoruz. Soygaz izotop analizleri, ’de yapılabilen analizler değil. Dolayısıyla bunun için de yurt dışından destek alıyoruz.” dedi.

Tayvan Üniversitesi öğretim üyeleri ile projeye destek vereceğini söyleyen Yüce, “INGV İtalya hem analizler konusunda hem aktif arazide çalışma konusunda destek verecek. MTA'dan konularında oldukça yetkin, bilgili olan bir jeotermal grubumuz ve aktif tektonik grubumuz var. Devlet Su İşleri'nden yer altı konusunda uzman bir arkadaşımız katılacak. AFAD'dan bir sismolog arkadaşımız katılacak. Projede, sismoloji grubumuz var. Ulusal ve uluslararası iş birlikleri olacak.” ifadelerini kullandı.

6 Şubat depremlerinin kırdığı faylarda inceleme başlıyor | Sahada ve laboratuvarda stres yığılımı araştırması - 1

ARAZİDE AĞIR METAL İNCELEMESİ

Proje kapsamında aktif kırılması beklenen segmentlerden hem gaz hem de su örnekleri alacaklarını aktaran Prof. Dr. Yüce, arazide ağır metalleri inceleyeceklerini belirterek, şöyle devam etti:

“Çünkü öncesinde biliyoruz ki ağır metallerde çevresel izotop verilerinde oksijen-18, döteryum, karbon-13, trityum seviyelerinde değişiklikler olabiliyor. Bu muhakkak depremi önceden bileceğiz, bunun üzerine bir araştırma yapıyoruz anlamı taşımasın; ama bunları aydınlatmaya, anlamaya, doğru anlamaya, verilerle doğru anlamaya çalışıyoruz.”

Prof. Dr. Yüce, soygaz izotop analizlerinin, derindeki mantodan veya kabuktan gelen gazları belirten köken saptamaya yarayan analizler olduğunu söyledi. Reyhanlı tarafında sıcak su çıkışları olduğunu anlatan Prof. Dr. Yüce, şunları söyledi:

“Burada biliyoruz ki aktif faylar var. Erzin tarafında sıcak su çıkışları, gaz çıkışları var. Bu kesimleri özellikle yoğun bir şekilde taramak ve çalışmak istiyoruz. En az 3 kez sahaya gireceğiz. Farklı ekiplerce gaz ve su örnekleri toplayacağız. Sahada daha farklı yerlerde birtakım gaz örnekleri, su örnekleri alınması gerekiyorsa ona karar vereceğiz. Bizim belirlediğimiz yaklaşık 30-32 tane noktadan da sıvı ve gaz örnekleri alacağız. Bu çalışmanın en önemli 2 çıktısı olacak. Bir; şubat depremleri sonrasında özellikler kırılmanın olduğu Narlı Fayı ya da Ekinözü fayları civarında hala yerin derinlerinden gelen gaz faaliyetleri var mı? Bunu tespit etmiş olacağız. Bunun dışında kırılması beklenen stres yığılımının olduğu fay segmentlerinde anormallikler var mı göreceğiz. Diğer önemli çıktısı da jeotermal açıdan Reyhanlı ve Erzin tarafları da titizlikle incelenmiş olacak.”

Sayfa Yükleniyor...