Düşük kalorili besinler tüketmenin ömrü uzatacağı fikrinden yola çıkan bilim insanları, ABD’nin Ulusal Yaşlılık Enstitüsü’nde (NIA) 25 yıldır devam eden çalışmadan ilginç sonuçlar aldılar. Deneyde bir grup al yanaklı maymunlar normal diyetle beslenirken, diğer gruba yüzde 30 daha düşük kalorili bir diyet uygulandı. Diyet yapan maymunların yapmayanlara göre daha az hastalığa yakalanıp daha yavaş yaşlandığı, ancak ömürlerinin daha uzun olmadığı görüldü. Araştırmayı yürüten uzmanlar, ömrün uzunluğunun, genetik faktörler ve diyetin içeriği tarafından daha çok etkilendiğini ifade etti.

Nature sitesinin haberine göre, alınan sonuçlar, daha önce diğer memeli türleri üzerinde yapılan deneylerden alınanlara benzerlik gösterdi. Aç bırakılan yuvarlak solucanların diğerlerine göre daha çok yaşadığı gözlemlenmişti. Düşük kalori diyeti yaptırılan farelerin ise şişmanlayıp, tüy döken türdeşlerine göre çok daha sağlıklı ve parlak tüylere sahip olduğu görülmüştü.

DİYETİN İÇERİĞİ KALORİSİNDEN DAHA ETKİLİ
Wisconsin Ulusal Primat Araştırma Merkezi’nde (WNPRC) al yanaklı maymunlar üzerinde yapılmış olan bir başka deneyde, düşük kalorili diyetlerin maymunların ömrünü uzattığı sonucuna varılmıştı. Diyet uygulanan gruptaki al yanaklı maymunların yüzde 13’ü yaşla ilgili faktörlerden ölürken, kontrol grubunda aynı oran yüzde 37 olarak gerçekleşti.

Wisconsin’de yapılan deneyi yöneten Rick Windruch, alınan sonuçların birbirinden çok farklı olmasının sebebi olarak, deneylerindeki maymunların Ulusal Yaşlılık Enstitüsü’ndekilere kıyasla daha sağlıksız beslenmiş olmasını gösterdi. Uzmanlar, kalorilerin hangi besinlerden alındığının da sonuçlarda etkili olduğunu ifade etti. WNPRC deneylerinde uygulanan diyetlerde yüzde 28.5 oranında sakaroz bulunurken, NIA deneylerinde bu oran yüzde 3.9’du. Ayrıca, NIA diyetlerinde balık yağı ve antioksidanlar yer alırken, WNPRC diyetlerinde her ikisi de kullanılmadı.

NIA'da deneye tabi tutulan iki al yanaklı maymun. Soldaki kısıtlı diyetle, sağdaki sınırsız diyetle beslendi.
NIA'da deneye tabi tutulan iki al yanaklı maymun. Soldaki kısıtlı diyetle, sağdaki sınırsız diyetle beslendi.

Don Ingram, WNPRC maymunlarının sınırsız beslenmelerine karşın NIA maymunlarının kısıtlı yiyecekle beslendiğini, doğal olarak daha sağlıklı beslenmiş olduklarını belirtti. Ingram, “Araştırmanın başında ‘bir kalori bir kaloridir’ diyorduk. Ama alınan kalorinin türü çok önemli” dedi.

Araştırmacılar ayrıca, maymunların ait olduğu coğrafi bölgelerin değişik olmasından dolayı genetik yapılarının da farklılık gösterdiği ve deneylerinde bu faktörün de etkili olduğunu ifade etti. Geçmişte farklı coğrafyalardan getirilen fareler üzerinde yapılan deneyler, DNA dizilimleri farklı olan türlerin aynı deneylerde farklı sonuçlar verdiğini göstermişti. WNPRC ve NIA deneylerinde Çin ve Hindistan’an getirilen maymunlar kullanıldı.

AYNI SONUÇLAR İNSANLAR İÇİN GEÇERLİ Mİ?
Bilim insanları, uygulanan diyetlerin içerdiği kalorinin veya içeriğinin, insanların yaşlanmasına olan etkilerini ortaya koyan yeterli sayıda sonuç elde edilemedi. Ancak bilimsel gözlemlerde ortalama kiloya sahip insanların daha çok yaşadığı ortaya konulmuştu. Harvard Tıp Okulu’nda genetik mühendisi olan David Sinclair, “Uzun ömrün diyetle ilgisini çözmek için henüz bir on yılımız daha var gibi görünüyor” dedi.

New York’taki Albert Einstein Tıp Okulu’nda yaşlılık hastalıkları uzmanı olan Nir Barzilai, yüz yaşını geçmiş kişiler üzerinde yaptığı çalışmalardan yola çıkarak, genetik faktörlerin diğerlerine kıyasla daha belirleyici olduğunu gözlemlediğine dikkat çekti.

Çalışmanın fikir babası olan yaşlılık hastalıkları uzmanı olan Don Ingram, düşük kalori diyeti yapan maymunların kontrol grubundakilere kıyasla çok daha az sağlık sorunu yaşamasını önemli bir sonuç olarak değerlendirdi. Don Ingram, “İnsan ömrünün sabit olduğuna hala inanmıyorum” derken, diyet içeriğinin yaşlanma üzerindeki etkisini araştırmaya devam edeceğini ifade etti.