''Türkiye'de Yüksek Risk Altındaki Gezici İşçi Gruplarında HIV/AIDS bilgisi, Tutumu ve Davranışları'' konulu araştırma, denizciler, kamyoncular, turizm çalışanları ve inşaat işçileri gibi gezici çalışanların HIV/AIDS hakkındaki farkındalığı ortaya koymak amacıyla yapıldı.

Araştırmanın tanıtım toplantısında konuşan Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Beşeri Kalkınma Bölümü Kıdemli Ekonomisti Rekha Menon, Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası, Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araştırma Merkezi (HATAM) ile Sağlık Bakanlığının katkılarıyla yapılan araştırmanın Türkiye'de alanında ilk olduğunu söyledi.

Daha önce HIV/AIDS konusunda risk altında bulunan başka gruplara yönelik çalışmaların yapıldığının ancak gezici işçilerin ilk kez ele alındığını ifade eden Menon, araştırmanın bu alanda ciddi bir boşluğu dolduracağını vurguladı.

HATAM Müdürü Prof. Dr. Serhat Ünal, AIDS'in bir hastalık olduğunu ancak sadece medikal değil sosyal yönünün de bulunduğuna işaret etti. 2000'li yılların başından beri dünya genelinde AIDS vaka sayısının azalma eğiliminde olduğuna, ancak Türkiye'nin de içinde bulunduğu coğrafyada katlanarak arttığına dikkati çeken Prof. Dr. Ünal, AIDS'le mücadeleyle ilgili olarak her kesimin elinden geleni yapması gerektiğini belirtti.

Sağlık Bakanlığı Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanı Ercan Bal da küreselleşmeyle ülkelerarası dolaşımın arttığını söyleyerek, bunun bulaşıcı hastalıkların günümüzde sınır tanımamasına neden olduğunu söyledi.

Araştırma sonuçlarına dayanarak bu konuda nasıl bir yol izlenebileceği, ne tür mücadele yöntemleri geliştirilebileceği gibi çıkarımlar yapılabileceğine ifade eden Bal, Dünya Bankası'nın da Türkiye'de böyle bir projeye ilk kez destek verdiğini sözlerine ekledi.

YÜZDE 35'İ SEKS İŞÇİLERİYLE İLİŞKİDE
İzmir, İstanbul, Antalya ve Trabzon'da yapılan çalışmaları kapsayan araştırmada, korunmasız heteroseksüel cinsel ilişkinin denizci, kamyoncu ve turizm çalışanları gibi gezici işçiler arasında esas HIV enfeksiyonu riski taşıyan davranış olduğu saptandı.

Araştırmada, ele alınan tüm gezici çalışanların yüzde 35'inin seks işçileriyle nadiren ya da daha sık ilişkide bulunduğu belirlenirken, bunların yüzde 45'inin kondom kullanmadığı tespit edildi.

Denizcilerin yüzde 44'ü, kamyon sürücülerinin yüzde 42'si son 3 ayda 2 ya da daha fazla partnerle cinsel ilişkide bulunduğunu ifade ettiği araştırmada, bu oran turizm sektöründe çalışanlarda yüzde 30, inşaat çalışanlarında yüzde 23 olarak gerçekleşti.

Özellikle evden uzak geçirilen zaman ve alkol kullanımı riskli cinsel ilişkiyle sıkı bir bağ içinde olduğu belirlenen araştırmada, alkol kullananların kullanmayanlara oranla 2,5 kat, fazladan 5 ayını evden uzak geçirenlerin, geçirmeyenlere göre yüzde 34 daha fazla riskli cinsel ilişkiye girme eğiliminde olduğu saptandı.

Araştırmada, Türkiye'de risk gruplarına yönelik HIV bildirim sisteminin geliştirilmesi, davranış değişikliği ve kondom kullanımının artırılması, cinsel yolla bulaşan hastalıklara yönelik hizmet ve programların artırılması gerektiği önerilerinde bulunuldu.