‘Esaret’ yokluk demekti. Artık özgürlükleri yoktu. Anası, babası, karısı, çocukları yoktu. Üstelik vatandan da haber gelmiyordu…

I. Dünya Savaşı’nda cepheye gönderilen Türk askerlerinin 200 binden fazlası aynı kaderi paylaştı. Onlardan geriye, dinmeyen bir vatan hasreti ve unutulmuşluk kaldı. Onlar bu toprakların kayıp çocuklarıydı.

‘Esaret Günlüğü’, kaderine terk edilmiş insanlarımızın öyküsü. Savaşın üzerinden geçen yaklaşık bir asrın ardından hayat bulan belgesel; bir ulusun ayakta ve hayatta kalmasını sağlayan insanların dramlarını dile getiriyor.

‘Esaret Günlüğü - I. Dünya Savaşı’nda Türk Esirler’ adlı belgesel dizisin çekimlerine 2001 yılı, Şubat ayında başlandı. Çekimleri 2012 Haziran sonunda tamamlanan yapım, dört ay süren post-prodüksiyon çalışmasının ardından yayına hazır hale geldi.

Belgeselin yapımını TMC, yapımcılığını Mustafa Karahan, yönetmenliğini Cem Fakir, danışmanlığını Prof. Dr. Azmi Özcan üstleniyor. Petline Petrol Dağıtım’ın katkılarıya hazırlanan ‘Esaret Günlüğü’nün jenerik müziği Kıraç, bölüm müzikleriyse Ediz Hafızoğlu imzalı.

Gerçek görüntülerle bir asır önceye
Belgesel dizide, esaret altındaki Osmanlı esirlerinin kamplardaki hayatı gözler önüne seriliyor. Çıkardıkları gazeteler, bayram günlerinin nasıl geçtiği, esaret günlerinde sürdürülmeye çalışılan kültürel, sportif, eğitim faaliyetleriyle ilgili gerçek görüntüler, Imperial War, Gaumont Pathe ve British Pathe gibi arşiv müzelerinden alındı.

Sarıkamış’ta, Allahüekber Dağları’nda donarak ölenler, Sibirya yollarında yaya olarak, at arabalarıyla, trenlerle binlerce kilometrelik yolculuklarda çekilen çileler, Mısır, İsrail, Filistin ve Irak’tan Hindistan ve Burma’ya uzanan yol hikayelerinin yer aldığı yapımda, kanalizasyon ve yol işlerinde çalışanların çektikleri, yiyecek, içecek ve giyim konusundaki sıkıntılar, salgın hastalıklar, yanlış tedaviler sonucu sakat kalan insanlarımıza dair birçok hikaye gerçek arşiv görüntüleriyle anlatılıyor.

Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti’nin iki Cumhurbaşkanı’nın I. Dünya Savaşı’nda Mısır’da esir düştükleri dile getiriliyor.

Bölüm 2: MISIR-SİBİRYA
İngilizler, Birinci Dünya Savaşı’nda esir aldıkları 135 binden fazla Türk askerinin büyük bölümünü Mısır’daki kamplara gönderdi. Çöl güneşi altında yürütülen esirler, Kahire ve İskenderiye çevresindeki kamplara yerleştiriliyordu. Imperial War Museum Arşivi’nde bulunan Mısır’daki esir kamplarına ait görüntüler ilk defa bu bölümde izleyiciyle buluşacak.

Osmanlı Ordusu, Birinci Dünya Savaşı boyunca Doğu Anadolu ve Galiçya Cepheleri’nde 65 bin civarında askerini Ruslara esir verdi. Esirler önce Rus hatlarının gerilerine kadar yürütülüyor, daha sonra trenlerle Avrupa Rusyası ve Sibirya’daki esir kamplarına gönderiliyordu. Aylar süren bu sevkiyatlar adeta ölüme yolculuktu. Sarıkamış’ta donanların, Vetluga ve Krasnoyarsk esir kamplarında kalanların hikayesi bu bölümde ekrana gelecek.

Esaret Günlüğü - Bölüm 2 bugün 18.15, Pazar 23.10'da (tekrar) NTV'de.