Türkiye'nin dönem başkanlığını üsteleneceği ve gelecek hafta başında İstanbul'da yapılacak "Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA)" çerçevesinde Rusya ile Türkiye'nin Mersin Akkuyu'da yapılacak nükleer santrale ilişkin bazı teknik anlaşmaları imzalayabileceği belirtildi.

Reuters'a bilgi veren projeye yakın kaynaklar, Rusya Başbakanı Vladimir Putin ve Başbakan Yardımcısı İgor Seçin'in yanı sıra geniş bir ekibin 7-8 Haziran'daki CICA toplantısına katılacağını, enerji konusunda bazı görüşmelerin gerçekleştirilmesinin de gündemde olduğunu bildirdiler.

Rusya Devlet Başkanı Dimitry Medvedev'in Ankara ziyaretinde iki ülke arasında ham petrolün Samsun- Ceyhan hattından taşınması ile nükleer enerji santrali konusunda mutabakata varılmış ve ilgili anlaşmalar 12 Mayıs'ta imzalanmıştı.

Üst düzey bir yetkili, Rusya ile yaklaşık 20 milyar dolara mal olması beklenen nükleer santrale yönelik bazı teknik anlaşmaların imzalanabileceğini kaydederek, "İleriye dönük adım adım ilerleyen alanlarda bazı imzaların atılması planlanıyor. Bu çerçevede nükleer santral için güvenlik ve lisanslama gibi konularda imza atılabilir" dedi.

Yetkili, nükleer santral inşaatının ne zaman başlayacağına yönelik şu aşamada herhangi bir tarih belirlenmediğine vurgu yaparak, "Ancak nükleer santralde ilk ünitenin en geç 2018 yılında devreye alınması planlanıyor" şeklinde konuştu.

Türkiye Elektrik Ticaret A.Ş. (TETAŞ) tarafından açılan nükleer santral ihalesine tek katılımcı olarak giren Rus-Türk ortaklığı Atomstroyexport- Inter RAO-Park Teknik'ten oluşan konsorsiyum, önce 21.16 kilowatt saat/sentlik teklif vermiş, ardından bu rakam kilowatt saat başına 15.3-13.4 sent aralığına çekilmişti. Ancak Danıştay'ın sürece temel teşkil eden yönetmeliğin üç maddesine ilişkin yürürlüğü durdurmasının ardından ihale 20 Kasım 2009'da iptal edilmişti.

Daha sonra Türkiye ile Rusya arasında varılan mutabakatla, nükleer santralin, herhangi bir ihaleye gerek kalmadan, uluslararası anlaşma kapsamında yapılması kararlaştırıldı.

Santrali yapacak olan Rus şirket, Türk ortaklar alabilecek ancak Rusya'nın payı yüzde 51'in altına düşmeyecek.

BOĞAZLARDAN GEÇİŞ
Rusya ile aynı zamanda petrolün boğazlardan taşınmasına yönelik konuların da Putin ile ele alınmasının planlandığını kaydeden aynı yetkili, "Bu konuda önümüzdeki günlerde atılabilecek adımlar değerlendirilecek" dedi.

Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Boğazlardaki yoğun tanker geçişinin yarattığı riskleri önlemek üzere, petrol şirketlerine tanker kazası olması durumunda ağır müeyyideler uygulanmasını öngören bir taslak üzerinde çalışmaya başlandığını açıklamıştı.

Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili Mayıs ayında, "Boğazlar'dan yoğun tanker geçişini engellemekte kararlıyız. Çalışmalarda temel hedef Boğazlar'dan geçişi by-pass boru hatlarına yönlendirmek" dedi.

Bu konuda Batılı şirketlerle görüşmeler başladığını kaydeden yetkili, "Chevron, Exxonmobil, BP, Total, ENI ile Boğazlar yerine gönüllü olarak by-pass hatlarına yönelmeleri konusunda görüşmeler yapıyoruz" diye konuşmuştu.

Rus hükümetinin by-pass hatlarına yönelmeye sıcak baktığını ifade eden yetkili, şirketlerin bu projeye sıcak bakması halinde Samsun- Ceyhan Hattı'nın kapasitesinin 60 milyon tondan 100 milyon tona çıkarılabileceğini belirtmişti.