Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) , Rumeli Telekom ve Telsim'in yönetim ve denetimini 2004'de devralması üzerine Kazakistan aleyhine başlatılan hukuki girişimler sonuç verdi. Şirketler, ICSID nezdinde açtıkları davayı kazanarak Kazakistan'ı 165 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum ettirdi.

Hakem heyeti kararda; Kazakistan'ın, Telsim ve Rumeli Telekom lehine 125 milyon dolar tutarında tazminat ödemesine ve bu miktar için 30 Ekim 2003'ten tazminatın ödendiği tarihe kadar 6 ayda bir birleştirilen, her yıl için 6 aylık ortalama libor artı yıllık yüzde 2 oranında birleşik faiz ödemesine hükmetti. Toplam tazminat tutarının 165 milyon doları geçeceği tahmin ediliyor.

Kazakistan'da GSM yatırımı yapan Uzan Grubu şirketlerinden Rumeli Telekom ve Telsim'in ''usulsüz biçimde'' ortaklık hakları ortadan kaldırılmıştı.

OLAYIN GEÇMİŞİ
Rumeli Telekom A.Ş, Kazakistan'da telekomünikasyon şebekeleri kurmak ve işletmek amacıyla 16 Mayıs 1998'de Kazakistan şirketi Investel CSJC ile KAR-TEL LLP adıyla yeni bir ortaklık kurulması için anlaşma yaptı. Anlaşmaya göre, şirketin yüzde 70 hissesi Rumeli Telekom'a, yüzde 30 hissesi ise Kazakistan şirketi Investel CSJC'e ait olacaktı.

KAR-TEL LLP ile Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı arasında 24 Ağustos 1998'de 15 yıl süreli GSM Hücresel Telefon Lisansı Anlaşması imzalandı. KAR-TEL LLP ilk abone aktivasyonunu 19 Şubat 1999'de yaparak Kazakistan'da ticari faaliyetine başladı. KAR-TEL ortaklık yapısı 14 Nisan 1999'de değişerek Rumeli Telekom A.Ş'nin hisse oranı yüzde 60'a düşerken, İnvestel CJSC'nin hisse oranı yüzde 40'a çıktı.

KAR-TEL LLP ile Kazakistan Cumhuriyeti Yatırım Komitesi arasında 20 Mayıs 1999'de 01230599 No'lu Yatırım Anlaşması'' imzalandı.

Telsim 27 Haziran 2001'de Rumeli Telekom A.Ş'den yüzde 15 oranında hisse satın alarak resmen KAR-TEL LLP ortağı olarak tescil edildi. Aynı tarihlerde Investel CJSC hisselerini diğer bir sınırlı sorumlu şirket (limited şirket) olan Telecom İnvest LLP şirketine devretti. KAR-TEL LLP'nin son ortaklık yapısı Rumeli Telekom A.Ş. yüzde 45, Telsim yüzde 15 ve Telekom İnvest LLP yüzde 40 olarak tescil edildi.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı Yatırım Komitesi tarafından 25 Mart 2002'de KAR-TEL LLP'ye 1999-2000 dönemine ait yatırım ve ekonomik faaliyet raporlarının 30 gün içinde verilmemesi sebebiyle yatırım anlaşması feshedildi ve eksik vergilerin ödenmesi talep edildi.

Kazak ortak Telecom Invest LLP'nin talebi üzerine 11 Nisan 2002'de KAR-TEL LLP, olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmasını talep etti. Çoğunluk hissedarları Rumeli Telekom A.Ş. ve Telsim A.Ş'ye olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmadığından söz konusu 2 şirket toplantıda hazır bulunamadı.

Yeterli çoğunluk sağlanamadığı için genel kurul 15 Nisan 2002'ye ertelendi. 15 Nisan 2002'deki genel kurulda ''şirketin zararda olduğu iddiasıyla şirketi zarara sokan çoğunluk hissedarı Telsim ve Rumeli'nin hisselerinin zorla alımı konusunda'' dava açılmasına ve şirket genel müdürünün değiştirilmesine karar verildi.

Almaty Şehir Mahkemesi, Telecom Invest LLP tarafından açılmış olan dava kapsamında Telecom Invest'in teminat talebine binaen KAR-TEL LLP'nin taşınır ve taşınmaz tüm mal varlığına haciz konulmasına, 11 Nisan 2002 tarihli olağanüstü genel kurulda vekaleten genel müdür olarak atanmış olan Kazak LM. Erimbetov'un, ihtilafın karara bağlanmasına kadar geçici olarak genel müdürlük görevini yerine getirmesine karar verdi. Türk yöneticiler ise şirketten uzaklaştırıldı.

Mahkeme, Telsim ve Rumeli'nin KAR-TEL LLP'de bulunan hisselerinin davacı lehine zorunlu tasfiyeye tabi tutulmasına karar vererek tasfiye sonucu Rumeli Telekom A.Ş'nin yüzde 45 oranındaki hisseleri karşılığında 2 bin 779 dolar, Telsim A.Ş'nin yüzde 15 oranındaki hisseleri karşılığında ise 760 dolar hisse tasfiye bedellerini Telsim ve Rumeli'nin banka hesaplarına göndererek şirket ortaklığından çıkartılmasına karar verdi.

Eylül 2004'de KAR-TEL LLP, 350 milyon dolar ve yaklaşık 75 milyon dolar borcuyla Rus Vimpel-Com şirketi tarafından satın alındı.

TMSF KONTROLÜNÜN ARDINDAN
2004 Şubat'ından itibaren Uzan Grubu şirketlerinin temettü hariç yönetim ve denetiminin TMSF kontrolüne geçmesini müteakiben 6183 sayılı yasa hükümleri kapsamında 7 Ekim 2004'de KAR-TEL LLP için 37995 sayılı Ödemeye Çağrı Mektubu düzenlendi ve mektup, Dışişleri Bakanlığı kanalıyla ilgili firmaya tebliğ edildi.

Borçlu firma 10 Ocak 2005'de ödeme emrini tebliğ aldı ve İstanbul 4. İdare Mahkemesi'nin 2005/388 E. sayılı dosyası ile ödeme emrinin iptali davasını açtı. Davaya TMSF tarafından savunma dilekçesi verildi.

Telsim ve Rumeli şirketleri tarafından Kazakistan devletine karşı ICSID'de tazminat talepli dava açıldı. Hakem heyetince oy birliği ile davanın kabulüne karar verilmişti.