Döviz kuru ilaç sektörünü de etkiledi, 500’den fazla ilaçta sıkıntı (Eczacılardan 2019 için uyarı)

Döviz kurundaki yükseliş sağlık sektörünü de olumsuz etkiledi. Bazı ilaçlar piyasada ya kısıtlı olarak temin edilebiliyor ya da hiç bulunmuyor. Bazı firmaların ilaç kurunu yukarı çekmek istediğini dile getiren eczacılar, düzenleme yapılmadığı takdirde 2019 yılında sorunların artacağını ifade ediyor. Sağlık Bakanlığı yetkilileri ise konuyu görüştüklerini ve alternatif ürün arama çalışmalarına devam edildiğini bildirdi.

Döviz kuru ilaç sektörünü de etkiledi, 500’den fazla ilaçta sıkıntı (Eczacılardan 2019 için uyarı)

Türkiye, ilaç fiyatlarında en ucuz ülkelerden biri. Ancak son aylarda döviz kurunda yaşanan yükseliş, ilaç sektöründe de bazı sıkıntılara yol açtı. Kamu hastanelerinin tıbbi malzeme alımında fiyat stratejisini belirleyen Uygulama Tebliği’nin (SUT) güncel döviz kurunun altında kalması nedeniyle üretici ve ithalatçı firmaların zor durumda kaldığı, en basit tıbbi malzemelerde bile sorunların baş gösterdiği, bazı devlet ve üniversite hastanelerinde ameliyatların ve zorunlu tıbbi uygulamaların yapılamaz noktaya geldiği, son günlerde basına sıkça yansıyan haberler arasında yer aldı.

Döviz kurundaki yükselişten dolayı sıkıntı yaşanan ilaçların ortak noktası ise ya tamamının ya da hammaddelerinin ithal edilmesi. Bazı ilaçların ödeme kapsamından çıkartılacağı, bazılarının da artık üretilmeyeceği yönündeki haberleri duyan hastalar eczanelere koşuyor. Özellikle düzenli ilaç kullanmak zorunda olan bazı hastaların, piyasadan kalkması riskine karşı kullandığı ilaçları alıp stokladığı bile belirtiliyor. 

ÇOLAK: 521 İLAÇTA SIKINTI VAR

ntv.com.tr’nin sorularını yanıtlayan Türk Eczacıları Birliği Başkanı Erdoğan Çolak, 521 kalem ilaçta sıkıntı yaşandığını ve bu ilaçların piyasaya kısıtlı verildiğini söyledi, “Yani hasta 8-10 eczaneye gidip bulamıyor ama 11. eczaneye gidince ilacı bulabiliyor. Sıkıntı yaşanan ilaçlar arasında özel bir tür yok, bunların arasında kanser ilacı da var, vitamin ilacı da. Ancak özellikle ithal göz damlaları piyasada yok, en büyük sorun onlarda” dedi.

Şu anda piyasada ciddi bir ilaç krizinin yaşanmadığını, 521 ilaçtaki sıkıntının ise ilaç firmalarının tasarrufu olduğunu belirten ve “Türkiye’deki ilaçların yüzde 65’i dışarıdan geliyor. Yurt içinde üretilen yüzde 35’inin ise yine büyük bir kısmının hammaddesi yurt dışından euro ile alınıyor. O yüzden önümüzdeki süreçte ilaçta bir sıkıntı olacağını öngörüyoruz” diye konuştu.

“DÜZENLEME YAPILMAZSA 2019 SIKINTILI OLACAK”

Çolak, asıl sorunun önümüzdeki günlerde yaşanabileceğine dikkat çekerek 2019 yılı için uyarı yaptı:

Döviz kuru ilaç sektörünü de etkiledi, 500’den fazla ilaçta sıkıntı (Eczacılardan 2019 için uyarı) - 1 Türk Eczacıları Birliği Başkanı Erdoğan Çolak

“Bunun nedeni de bu ilaçların hammaddelerinin bir yıl önceden alınması. Yani 2018’in başında bu ilaçların hammaddeleri alındı. Çünkü ilaç firması, o ilaçtan piyasaya 1 milyon kutu verecekse, hammaddeyi ona göre alıp üretimi de ona göre yapıyor. Döviz kuru ise 2018’in Temmuz ayından itibaren yükseldi. Firmalar hala 2018’in başında aldıkları o hammedelerle üretim yapıyor ve piyasaya bugün bu ilaçları kısıtlı sürüp, yarın piyasada tamamen yok olabileceğinin işaretlerini veriyorlar. Ama şimdi ilaç firmaları 2019 üretimi için hammeddeyi bu fiyattan alamayacaklar, yeni fiyattan alacaklar. Onun için böyle bir yokluk yaratarak, ilaç kurunu yukarı çekmek istiyorlar. Yani şu anda ilaçlar piyasadan tamamen çekilmedi ama kısıtlı veriliyor. Eğer bir düzenleme yapılmazsa ilaçta 2019 biraz sıkıntılı görünüyor.”

SAĞLAM: BAZI KANSER İLAÇLARINA ERİŞİMDE SORUN YAŞANIYOR

Özellikle tedavisinde zamanla yarışılan hastalıklardan olması bakımından bazı kanser ilaçlarının piyasada bulunmamasının, hastayı ve tedaviyi olumsuz etkilediğini vurgulayan Gayrettepe Florence Nigthingale Hastanesi’nden Medikal Onkolog Prof. Dr. Sezer Sağlam da, ucuz ama etkili bazı kanser ilaçlarına erişimde sorun yaşandığını belirterek, “Örneğin Cisplatin etken maddeli ilaç ucuz ve etkili bir ilaçtır. Birçok kemoterapi şemasında diğer ilaçlarla beraber birlikte kullanılan, eşlik eden önemli bir ilaçtır. Yerli bir ilaç ama hammaddesi yerli değil, dışarıdan geliyor. Şimdilik bunun gibi bazı ilaçlarda sorun yaşıyoruz ancak durum böyle giderse diğer kanser ilaçlarına erişimde de sıkıntı yaşanabilir” dedi.

“OLAN HASTALARA OLUYOR”

İsminin açıklanmasını istemeyen Eczacı M.K. ise SGK’nın ithal ilaçta euro kurunu 2 Lira 69 kuruşa sabitlemesi ve serbest piyasada euro’nun artması nedeniyle ilaç ithalatında sorun yaşandığını ifade ederek, “SGK, euro kurunu 2.69’da sabitlediği, kur ne olursa olsun, bir yılda kur artışını yüzde 15’den fazla yapamayacağını söylediği için bazı hammaddelerin Türkiye’ye girişinde sorun yaşanıyor. Dolayısıyla bu ilaçlar firma ve eczanelerde olmadığı için de hastalar zorluk çekiyor. Firma zarar ettiği için ilacı üretip satamıyor. Çünkü örneğin; 10 TL’ye aldığı hammaddeyi Türkiye’de 5 TL’ye satıyor ve zarar ediyor. Eskiden bir yıl içinde euro kuru yüzde 10-15 oynarsa SGK firmalarla görüşüp fiyat ayarlaması yapıyordu. Ama artık değişen yönetmelikle euro kuru ne olursa olsun, SGK yüzde 15’den fazla artış yapmıyor. SGK firmalarla şu anda bu konu için görüşme halinde ama sonuç henüz netleşmedi, bu arada olan da hastalara oluyor” değerlendirmesinde bulundu.

ECZACILAR ENDİŞELİ: BİNLERCE ECZANE KAPANABİLİR

Eczacıların, ilaç piyasasındaki gelişmelerden ve mesleki geleceklerinden endişe ettiklerini belirten bir diğer Eczacı E. D. ise, önümüzdeki yıl birçok eczanenin batma tehlikesiyle karşı karşıya kalacağını ileri sürerek şöyle konuştu: 

“Firmalar ilacı ya ithal etmiyor ya da üretmiyor. Bazı firmalar da sınırlı sayıda üretiyor.  Firma ilacı üretmezse ruhsatı bir süre sonra iptal ediliyor ya da ödeme bandından çıkarılıyor. Bu sebepten firmalar ‘ilacı üretmiyoruz’ demiyor ama çok sınırlı miktarda üretiyor. Ancak sadece ilaç değil, şeker ölçüm çubukları ve insülin iğne uçları gibi birçok kalemde zam yapmayarak depo-eczane-hasta üçgeninde arada kalmamıza sebep oluyorlar. Firmalar satış fiyatlarını yükseltti fakat SGK biz eczacılara ödediği fiyatlara dokunmuyor. Dahası 18 Aralık’ta aralarında kanser ilaçlarının da olduğu yaklaşık 500 kalem ilacın fiyatının düşeceği yönünde bir haber var. Bu düşüş sebebiyle firmalar ve depolar ürünleri geri çekti, satmıyorlar ve zam gelene kadar da satmayacaklar. Firma hammaddeyi 7 TL üzerinden alıyor, 2,69 TL üzerinden satıyor. Tabii bizim karlılığımız da bu orana göre şekilleniyor. Şu anda kar oranımız yüzde 5-10 arasına kadar düştü. Bu gidişle binlerce eczanenin yılsonuna kadar batma tehlikesi ile karşı karşıya olduğu öngörülüyor.”

Döviz kuru ilaç sektörünü de etkiledi, 500’den fazla ilaçta sıkıntı (Eczacılardan 2019 için uyarı) - 2

“BAZI İLAÇ FİRMALARI ÜRETİMi KISITLAMIŞ DURUMDA”

İsmini vermek istemeyen bir üretici ilaç firması yetkilisi ise, “İthal ilaçları piyasaya hiç sürmeyenler var, bir de çok az ilacı piyasaya sürenler var. Piyasada bolluk yok ama tedavilerin aksamaması için elimizden geleni yapıyoruz. Ancak ilaç firmaları da zarar etmemek için üretimi kısıtlamış durumda. Özellikle onkoloji ilaçlarında sorun var. İlaçların bol olmamasının nedeni karlılık nedeniyle birçok firmanın üretimden çekilmesi. Kimse üretimden çekildiğini açıklamıyor. Bunda da en önemli neden döviz kurundaki yükseliş çünkü firmalar zarar etmek istemiyor” diye konuştu. 

Teva ilaç firması yetkilisi ise, “Teva olarak bizim böyle bir kısıtlamamız söz konusu değil, zararına getirdiğimiz ürünler de var ama döviz kurundaki yükselişten dolayı üretim kısıtlamasına gitmedik. Şirket politikamızda bu açıdan bir değişiklik yok” dedi.

SAĞLIK BAKANLIĞI YETKİLİLERİNDEN AÇIKLAMA

ntv.com.tr, doktorların, hastaların, ilaç firmalarının, eczacıların ilaç ve tıbbi malzemelerde yaşanan sıkıntı ile ilgili görüşlerini Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na sordu.

Kurumun bu konudaki açıklaması ise “Hem ilaçta hem de tıbbi cihazda ürün tedariğini ve piyasa verilerini yakından takip ediyoruz. Fiyat kaynaklı sorunları Fiyat Değerlendirme Komisyonu’nda görüşeceğiz. Bir yandan da sorun yaşanan ürün gruplarında ihtiyacımızı karşılayacak şekilde alternatif ürün arayışlarımıza da devam ediyoruz” şeklinde oldu.

Fotoğraflar: Getty Images Turkey

VİDEO: ECZANELERDE İLAÇ SIKINTISI

Sayfa Yükleniyor...