Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği’nin (AKTOB) Ekin Grubu Araştırma Birimi’ne yaptırdığı bir araştırma, tüm dünyadaki bahşiş sistemlerini mercek altına alıyor. Araştırmaya göre müşterilerin, aldıkları hizmetten duydukları memnuniyetin bir ifadesi olarak tanımlanan bahşiş, her ülkede farklı uygulanıyor. Bazı ülkelerde yazılı, bazılarında ise sözlü kurallarla belirlenen bahşişler, kimi ülkelerde de ‘ayıp’ sayılıyor. Araştırma Türkiye’de geçerli olan ‘her şey dahil’ sisteminin ciddi bahşiş kaybına yol açtığını da gösteriyor.

Araştırma, Türkiye’nin kıyı bölgelerinde hızla yayılan her şey dahil sistemi ile birlikte otellerdeki bahşiş uygulamasının büyük oranda azaldığını ortaya çıkarıyor. Bu sistemle çalışan tesislerde, müşterilerin isterlerse “Tip Box” denilen bahşiş kutusuna para bıraktıkları, burada toplanan bahşişlerin ise daha sonra çalışanlar arasında birimlere göre paylaştırıldığı ifade ediliyor.

İtalya, Almanya ve ABD’de durum

İncelemeler, bahşiş vermenin kimi ülkelerin yurtdışı tanıtım bürolarındaki bilgilendirme broşürlerinde bile yer alan bir uygulama haline geldiğini ortaya koyuyor. Örneğin, çeşitli ülkelerin Almanya’da bulunan tanıtım bürolarının yetkilileri tatil öncesi bilgi almak için gelen turistlerin “Bahşiş var mı? Bahşiş vermek zorunlu mu? Ne kadar bahşiş vermeliyiz?” gibi sorular sorduklarını belirtiyorlar.

Almanya’nın Frankfurt şehrindeki İtalyan Turizm Merkezi’nin (ENIT) Müdürü Marco Montini, konuyla ilgili olarak kendilerine çeşitli sorular sorulduğunu belirterek turistleri “İtalya’da bir lokantada, hesabın yüzde 10’u kadar bahşiş muhakkak beklenir,” şeklinde bilgilendirdiklerini söylüyor.

Alman Otomobil Kulübü ADAC da, müşterilerinin gözlem ve bilgilerinden yola çıkarak, otellerde valiz taşıyan personele bahşiş vermenin artık neredeyse standart kural olduğunu belirtiyor. Buna karşılık Hamburg’daki VisitDenmark Yetkilisi Rainer Büchtmann, bahşiş hakkında soru soran turistlere Danimarka’da bahşişin adının bile pek bilinmediğini söylediklerini belirtiyor.

Frankfurt’taki ABD tanıtım ofisi Visit USA Committee’nin başkanı Rita Hile ise ülkesinde hizmet fazla beğenilmese de bir lokantada yüzde 10’dan az bahşiş verilirse garsonların bunu hakaret olarak algıladığını, bahşiş uygulamasının ABD’de yazılı olmayan bir kural haline geldiğini, bu nedenle de bahşişin hesapla birlikte nakit ya da kredi kartıyla ödenebileceğini ifade ediyor.

Bunların yanı sıra, kimi ülkelerde bazı müşterilerin bahşişi bir ‘güç’ ve ‘üstünlük’ gösterisi olarak kullandıkları; kimi ülkelerde ise garson, komi ve oda servisi elemanları gibi personelin maaş ve alacaklarının bahşişler göz önünde tutularak düzenlendiği de araştırmanın sonuçları arasında yer alıyor.

Ülkelere göre bahşiş uygulamaları ise şöyle:

Ülke

Bahşiş Miktarı

Ülke

Bahşiş Miktarı

Ülke

Bahşiş Miktarı

ABD

%15 - %20

Filipinler

%10

Hindistan

%10

Fransa

%12 - %15

Suudi Arabistan

%10

Yeni Zelanda

%10

İngiltere

%10 - %12

Macaristan

%10

Avustralya

%10

Japonya

%10 - %20

Polonya

%10

Mısır

%5

Almanya

%10 - %15

Romanya

%10

Fas

%5

Hong Kong

%10 - %15

Rusya

%5

Norveç

%10

Endonezya

%10

Kore

%10

İsveç

%10

İtalya

%10

Tayland

%5

Danimarka

%10

Malezya

%10

Çin

%5

Finlandiya

%10

Meksika

%10

Vietnam

%10

İzlanda

%10