İSTANBUL - Geçen yıla göre ilk iki sıra değişmedi. Başkent bu yıl da zirvede. Eskişehir yine ensesinde. Megakent iki basamak gerileyerek ikiliyi takip görevini Isparta’ya devretti.

CNBC-e Business dergisi, beş yıl aradan sonra Türkiye’de ilk defa illerin güncel toplam suç sayılarına ulaştı. Bu veriler, listenin sonunu bir hayli hareketlendirdi.

Burak Mavi, "Türkiye’nin Yaşanabilir İller Araştırması"nın üçüncüsünü hazırladı.

"Üç yıl önce işe koyulduğumuzda elimizde, araştırmada kullanabileceğimiz 28 kriter vardı. Geçen sene bu sayı 34’e çıktı. Kamuoyu bu araştırmayı kısa sürede sahiplendi" diyen Mavi, hazırladıkları dosyalar neticesinde sadece bir konu da eleştiri aldıklarını söyledi.

HANGİ ŞEHİR, HANGİ PARAMETREDE, KAÇINCI SIRADA? TIKLAYIN...

Mavi, derginin Ekim sayısında şunları yazdı:

"Genelde tebrik, tek bir konuda eleştiri aldık. O da kullandığımız suç istatistikleri ile ilgiliydi. Suç puanını, kentte o yıl işlediği suçtan dolayı cezaevine giren hükümlü sayısını nüfusa oranlayarak belirliyorduk. Sonraki manzara hep aynıydı: Gönderen kısmında bir valiliğin ya da jandarma komutanlığının adı yazan, bol pullu, bir sürü sarı zarf. İçlerinde rakamlarla birlikte özetle “kentimiz bu sırayı hak etmiyor” şeklindeki teessüfler.

İLLERİN SUÇ İSTATİSTİĞİNİ TÜİK EN SON 2004'TE YAYINLAMIŞ
Hangi ilde toplam kaç suç işlendiğini TÜİK en son 2004 yılında yayınlanmış... Geçtiğimiz iki yıl yayınladığımız araştırmalarda bir yandan teessüflere hak vererek bu veriyi kullanmak zorunda kaldık. Ama daha fazla için çabaladık.

SUÇ ORANLARINA NASIL ULAŞTIK?
Bu yıl da bir umutla Emniyet Genel Müdürlüğü’nden suç istatistiklerini istedik. Resmi başvurumuza verilen cevap, her zamanki gibi “hayır” oldu. Ama bu kez bizim de pes etmeye niyetimiz yoktu. Meseleyi bu durumdan en çok şikayet edenlerle, valilerle çözmeye karar verdik.

VALİLERE 17 SORULUK FORM
81 ilin valisine, içinde kentte o yıl işlenen toplam suç sayısının da bulunduğu 17 sorudan oluşan bir form gönderdik. 77 vali, soru formuna eksiksiz cevap verdi.

Osmaniye, Edirne Yozgat ve Kayseri valilikleri, 2009’da il genelinde işlenen toplam suç sayısını paylaşmak istemediler. Hatta Kayseri Valiliği bu konuda il emniyetinden ciddi mukavemet gördü. Meğer illerin suç istatistiklerinin medya ile paylaşılmasını yasaklayan bir genelge yayınlanmış. Bu yüzdenmiş tüm ketumluk.

77 İLİN SUÇ ORANLARINA ULAŞILDI
Yine de 77 ilin suç oranlarına ulaşmayı başardık. Peki bu durum araştırma sonucuna nasıl yansıdı? Söz konusu dört il, toplam 37 parametrelik araştırmanın bir parametresinden sıfır puan almış oldu.

37 KRİTERE GÖRE ARAŞTIRILDI
Bu yılki araştırmamızda 5 yıl aradan sonra ilk defa 77 ilin güncel suç bilgisini sizinle paylaşıyoruz. Bunun dışında araştırmada kullandığımız kriter sayımızı üç artırarak 37’ye yükselttik.

BOŞANMA HIZI İLK KEZ KULLANILDI
Kentlerdeki boşanma hızını ilk defa bu araştırmada kullandık. Uluslararası Rekabet Araştırmaları Kurumu’nun İllerarası Rekabetçilik Endeksi’ni kullanarak kentin rekabet gücü kriterini de ekledik. Kentteki beş yıldızlı otel sayılarını da... Tabii bu yeni suç oranı verileri bazı illere iyi gelmedi.

İLK İKİ ŞEHİR YİNE DEĞİŞMEDİ
Listede 20 basamak sıçrayan ya da düşen bir il görürseniz şaşırmayın. Denizli, Elazığ 23’er sıra gerilerken, Bayburt ve Sivas 29’ar basamak yükseldi. Listenin ilk iki sırası bu yıl da değişmedi. Ankara ve Eskişehir’i takip etme görevi bu yıl Isparta’da.

İSTANBUL İKİ BASAMAK GERİLEDİ
İstanbul iki basamak gerileyip Trabzon’un altına düştü. Bir de yeri değişmeyenler var. Ankara ve Eskişehir dışında 11’inci sıradaki Kırıkkale, 61’ıncı sıradaki Hatay ve 81’inci sıradaki Ağrı yerini korudu.

Araştırmanın devamı CNBC-e Business’in Eylül sayısında...